Hemeltergend paternalisme!

Hemeltergend paternalisme verpakt als een vriendelijk marketingpraatje. Met deze woorden reageerde de Limburgse woonmaatschappij WIL op het nieuws dat de provincie de kroon spant wat betreft het aantal 'onderbezetters' in de sociale huisvesting. Het beleid doet alsof ouderen die al dertig of veertig jaar in hun vertrouwde buurt wonen, simpelweg te halsstarrig zijn om in te zien hoe geweldig het is om te worden gedeporteerd.

Men rukt senioren weg uit de wijk waar ze hun hele sociale netwerk en mantelzorg hebben opgebouwd, om hen vervolgens te vertellen dat een kleiner appartement in een wildvreemde omgeving goed is voor hun "sociale aansluiting". En wie zich niet laat 'overtuigen'? Die krijgt de financiële knoet van 15% huuropslag over zich heen. Dit is geen maatwerk of dialoog; dit is een asociaal verhuisdictaat met een marketingstrik eromheen.

Er ligt een diepe en brute paradox verscholen in dit Vlaamse woonbeleid.

Terwijl meer dan 215.335 kandidaten wachten op een sociale woning, kiest minister van Wonen Melissa Depraetere ervoor om de schaarste te beheren door de zwaksten te viseren. Maar heeft iemand de minister ooit horen voorstellen om particulieren die in hun eentje een villa met zes slaapkamers bewonen, te beboeten of te dwingen tot verhuizen? Natuurlijk niet. En dat legt precies bloot waar het huidige beleid de bal volledig mis slaat: het meet met twee maten en gewichten, en het herverdeelt de armoede in plaats van het probleem structureel op te lossen. 

Meten met twee maten

Wanneer een kwetsbare oudere na het vertrekken van de kinderen plotseling een slaapkamer 'te veel' heeft, spreekt het beleid over "onderbezetting". Het wordt frame-technisch bijna neergezet als een asociale daad. ' de stigmatisering doet zijn werk ' Ondertussen is onderbezetting op de private markt de absolute norm. Ruim 4 op de 10 private woningen in Vlaanderen worden gekocht door alleenstaanden, en duizenden grote gezinswoningen en villa's worden bewoond door één persoon wiens kinderen al lang de deur uit zijn.Daar kraait geen haan naar. In de private sector heet dat 'het onaantastbare recht op privacy en eigendom'. In de sociale sector wordt het bestraft. De plicht om de crisis op te lossen, wordt zo uitsluitend bij de mensen gelegd die het financieel al het moeilijkst hebben.

Het failliet van de 'solidariteit binnen de schaarste'

Het argument dat we de bestaande middelen nu eenmaal rationeel moeten inzetten omdat de wachtlijsten zo lang zijn, houdt geen stand. De sociale huurder is niet de OORZAAK van de wachtlijsten. De echte schuldige is een overheid die al decennia weigert om massaal te investeren in de uitbreiding van het sociaal woonpatrimonium.Door de focus te verleggen naar onderbezetting, creëert de politiek een schijndebat. Men laat kwetsbare groepen — gezinnen op de wachtlijst versus oudere zittende huurders — met elkaar concurreren om de kruimels, terwijl het grote private vastgoed volledig buiten schot blijft.Hoe het wél kan: activeer de private marktAls de overheid écht wakker ligt van onbenutte ruimte, waarom kijkt ze dan niet naar oplossingen die de private markt betrekken zónder mensen te criminaliseren of te chanteren?

• • Fiscale stimulansen voor splitsen: Maak het voor particulieren in grote private panden juridisch en financieel aantrekkelijk om te kiezen voor kangoeroewonen of het opsplitsen van de woning, in plaats van dwingende maatregelen.
  • Sociale inkopen en inhuringen: Activeer de overheid als speler op de privémarkt. Koop of huur grote private panden op om ze via woonmaatschappijen ter beschikking te stellen van grote gezinnen.
  • Bouwen in plaats van beboeten: Investeer de energie en middelen die nu gaan naar controle en administratieve sancties in het effectief optrekken van nieuwe, aangepaste seniorenwoningen in de eigen buurten.

Wonen is een recht, geen gunst

Het dwingend verjagen van senioren uit hun vertrouwde buurt is niet alleen asociaal, het lost de wooncrisis ook niet op. Zolang het beleid weigert de structurele onderstroom aan te pakken en met de vinger blijft wijzen naar de sociale huurder, blijft het dweilen met de kraan open. Wonen is een grondrecht voor iedereen — of je nu in een sociale woning woont, of in een villa.